{"id":28823,"date":"2023-09-12T20:01:02","date_gmt":"2023-09-12T13:01:02","guid":{"rendered":"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi"},"modified":"2023-09-12T20:01:02","modified_gmt":"2023-09-12T13:01:02","slug":"kinh-tuyen-la-gi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi","title":{"rendered":"Kh\u00e1m ph\u00e1 v\u1ec1 kinh tuy\u1ebfn v\u00e0 vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng c\u1ee7a n\u00f3"},"content":{"rendered":"<p>Kinh tuy\u1ebfn l\u00e0 m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m trong \u0111\u1ecba l\u00fd, n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng kinh v\u0129 \u0111i qua tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. Kinh tuy\u1ebfn c\u00f9ng v\u1edbi v\u0129 tuy\u1ebfn x\u00e1c \u0111\u1ecbnh h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u1ecda \u0111\u1ed9 to\u00e0n c\u1ea7u, gi\u00fap ch\u00fang ta x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a c\u00e1c \u0111i\u1ec3m tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. H\u00e3y c\u00f9ng t\u00ecm hi\u1ec3u chi ti\u1ebft v\u1ec1 kinh tuy\u1ebfn l\u00e0 g\u00ec v\u00e0 vai tr\u00f2 c\u1ee7a ch\u00fang trong qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0111\u1ecbnh v\u1ecb v\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_40 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\">Table of Contents<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><a href=\"#\" class=\"ez-toc-pull-right ez-toc-btn ez-toc-btn-xs ez-toc-btn-default ez-toc-toggle\" area-label=\"ez-toc-toggle-icon-1\"><label for=\"item-6ace0d8f5892a\" aria-label=\"Table of Content\"><span style=\"display: flex;align-items: center;width: 35px;height: 30px;justify-content: center;direction:ltr;\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/label><input  type=\"checkbox\" id=\"item-6ace0d8f5892a\"><\/a><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#1_Kinh_tuyen_la_gi\" title=\"1. Kinh tuy\u1ebfn l\u00e0 g\u00ec?\">1. Kinh tuy\u1ebfn l\u00e0 g\u00ec?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3'><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#Vi_du\" title=\"V\u00ed d\u1ee5:\">V\u00ed d\u1ee5:<\/a><ul class='ez-toc-list-level-4'><li class='ez-toc-heading-level-4'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#Tai_sao_lai_co_he_thong_kinh_tuyen\" title=\"T\u1ea1i sao l\u1ea1i c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng kinh tuy\u1ebfn?\">T\u1ea1i sao l\u1ea1i c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng kinh tuy\u1ebfn?<\/a><\/li><\/ul><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#2_Vi_tuyen_la_gi\" title=\"2. V\u0129 tuy\u1ebfn l\u00e0 g\u00ec?\">2. V\u0129 tuy\u1ebfn l\u00e0 g\u00ec?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3'><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#21_Khai_niem_vi_tuyen\" title=\"2.1 Kh\u00e1i ni\u1ec7m v\u0129 tuy\u1ebfn\">2.1 Kh\u00e1i ni\u1ec7m v\u0129 tuy\u1ebfn<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#22_Cac_vi_tuyen_quan_trong\" title=\"2.2 C\u00e1c v\u0129 tuy\u1ebfn quan tr\u1ecdng\">2.2 C\u00e1c v\u0129 tuy\u1ebfn quan tr\u1ecdng<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#3_Dac_diem_cua_kinh_tuyen_va_vi_tuyen\" title=\"3. \u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a kinh tuy\u1ebfn v\u00e0 v\u0129 tuy\u1ebfn.\">3. \u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a kinh tuy\u1ebfn v\u00e0 v\u0129 tuy\u1ebfn.<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3'><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#31_Dac_diem_cua_kinh_tuyen\" title=\"3.1 \u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a kinh tuy\u1ebfn\">3.1 \u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a kinh tuy\u1ebfn<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#32_Dac_diem_cua_vi_tuyen\" title=\"3.2 \u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a v\u0129 tuy\u1ebfn\">3.2 \u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a v\u0129 tuy\u1ebfn<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#4_Cac_loai_kinh_tuyen_khac_nhau\" title=\"4. C\u00e1c lo\u1ea1i kinh tuy\u1ebfn kh\u00e1c nhau.\">4. C\u00e1c lo\u1ea1i kinh tuy\u1ebfn kh\u00e1c nhau.<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3'><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-11\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#41_Kinh_tuyen_chinh\" title=\"4.1 Kinh tuy\u1ebfn ch\u00ednh\">4.1 Kinh tuy\u1ebfn ch\u00ednh<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-12\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#42_Kinh_tuyen_quoc_gia\" title=\"4.2 Kinh tuy\u1ebfn qu\u1ed1c gia\">4.2 Kinh tuy\u1ebfn qu\u1ed1c gia<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-13\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#43_Kinh_tuyen_dac_biet\" title=\"4.3 Kinh tuy\u1ebfn \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t\">4.3 Kinh tuy\u1ebfn \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-14\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#5_Cac_dac_diem_dia_ly_cua_cac_vi_tuyen_dac_biet\" title=\"5. C\u00e1c \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ecba l\u00fd c\u1ee7a c\u00e1c v\u0129 tuy\u1ebfn \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.\">5. C\u00e1c \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ecba l\u00fd c\u1ee7a c\u00e1c v\u0129 tuy\u1ebfn \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3'><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-15\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#Vi_tuyen_xich_dao\" title=\"V\u0129 tuy\u1ebfn x\u00edch \u0111\u1ea1o\">V\u0129 tuy\u1ebfn x\u00edch \u0111\u1ea1o<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-16\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#Vi_tuyen_Bac_Cuc_va_Nam_Cuc\" title=\"V\u0129 tuy\u1ebfn B\u1eafc C\u1ef1c v\u00e0 Nam C\u1ef1c\">V\u0129 tuy\u1ebfn B\u1eafc C\u1ef1c v\u00e0 Nam C\u1ef1c<\/a><ul class='ez-toc-list-level-4'><li class='ez-toc-heading-level-4'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-17\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#Cac_diem_quan_trong_tren_cac_vi_tuyen\" title=\"C\u00e1c \u0111i\u1ec3m quan tr\u1ecdng tr\u00ean c\u00e1c v\u0129 tuy\u1ebfn\">C\u00e1c \u0111i\u1ec3m quan tr\u1ecdng tr\u00ean c\u00e1c v\u0129 tuy\u1ebfn<\/a><\/li><\/ul><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-18\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#6_So_luong_kinh_tuyen_va_vi_tuyen_tren_Trai_Dat\" title=\"6. S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kinh tuy\u1ebfn v\u00e0 v\u0129 tuy\u1ebfn tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.\">6. S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kinh tuy\u1ebfn v\u00e0 v\u0129 tuy\u1ebfn tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3'><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-19\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#Kinh_tuyen_chinh\" title=\"Kinh tuy\u1ebfn ch\u00ednh\">Kinh tuy\u1ebfn ch\u00ednh<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-20\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#7_Toa_do_dia_li_va_vai_tro_cua_kinh_do_vi_do\" title=\"7. T\u1ecda \u0111\u1ed9 \u0111\u1ecba l\u00ed v\u00e0 vai tr\u00f2 c\u1ee7a kinh \u0111\u1ed9, v\u0129 \u0111\u1ed9.\">7. T\u1ecda \u0111\u1ed9 \u0111\u1ecba l\u00ed v\u00e0 vai tr\u00f2 c\u1ee7a kinh \u0111\u1ed9, v\u0129 \u0111\u1ed9.<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3'><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-21\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#Toa_do_dia_li\" title=\"T\u1ecda \u0111\u1ed9 \u0111\u1ecba l\u00ed\">T\u1ecda \u0111\u1ed9 \u0111\u1ecba l\u00ed<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-22\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#Vai_tro_cua_kinh_do_vi_do\" title=\"Vai tr\u00f2 c\u1ee7a kinh \u0111\u1ed9, v\u0129 \u0111\u1ed9\">Vai tr\u00f2 c\u1ee7a kinh \u0111\u1ed9, v\u0129 \u0111\u1ed9<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-23\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#8_Hien_tuong_ngay_hay_dem_vung_cuc\" title=\"8. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ng\u00e0y hay \u0111\u00eam v\u00f9ng c\u1ef1c.\">8. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ng\u00e0y hay \u0111\u00eam v\u00f9ng c\u1ef1c.<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-24\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#9_Vong_cuc_Bac_va_vong_cuc_Nam_tren_Trai_Dat\" title=\"9. V\u00f2ng c\u1ef1c B\u1eafc v\u00e0 v\u00f2ng c\u1ef1c Nam tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.\">9. V\u00f2ng c\u1ef1c B\u1eafc v\u00e0 v\u00f2ng c\u1ef1c Nam tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3'><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-25\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#Vong_cuc_Bac\" title=\"V\u00f2ng c\u1ef1c B\u1eafc\">V\u00f2ng c\u1ef1c B\u1eafc<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-26\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#Vong_cuc_Nam\" title=\"V\u00f2ng c\u1ef1c Nam\">V\u00f2ng c\u1ef1c Nam<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-27\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#10_Nhung_cau_chuyen_thu_vi_lien_quan_den_Trai_Dat_va_khong_gian_ngoai_nhu_ham_co_can_cu_tren_sao_Hoa_rung_dong_cua_Trai_Dat\" title=\"10. Nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n th\u00fa v\u1ecb li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u00e0 kh\u00f4ng gian ngo\u00e0i (nh\u01b0 h\u1ea7m c\u1ed5, c\u0103n c\u1ee9 tr\u00ean sao H\u1ecfa, rung \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t).\">10. Nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n th\u00fa v\u1ecb li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u00e0 kh\u00f4ng gian ngo\u00e0i (nh\u01b0 h\u1ea7m c\u1ed5, c\u0103n c\u1ee9 tr\u00ean sao H\u1ecfa, rung \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t).<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3'><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-28\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#Ham_co\" title=\"H\u1ea7m c\u1ed5\">H\u1ea7m c\u1ed5<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-29\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#Can_cu_tren_sao_Hoa\" title=\"C\u0103n c\u1ee9 tr\u00ean sao H\u1ecfa\">C\u0103n c\u1ee9 tr\u00ean sao H\u1ecfa<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-30\" href=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/kinh-tuyen-la-gi\/#Rung_dong_cua_Trai_Dat\" title=\"Rung \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t\">Rung \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t<\/a><\/li><\/ul><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"1_Kinh_tuyen_la_gi\"><\/span>1. Kinh tuy\u1ebfn l\u00e0 g\u00ec?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><strong>Kinh tuy\u1ebfn<\/strong> l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng cong tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, ch\u1ea1y t\u1eeb c\u1ef1c B\u1eafc \u0111\u1ebfn c\u1ef1c Nam, song song v\u1edbi nhau v\u00e0 c\u1eaft giao t\u1ea1i hai \u0111i\u1ec3m c\u1ef1c. Kinh tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh s\u1ed1 t\u1eeb 0 \u0111\u1ebfn 180 \u0111\u1ed9 v\u1ec1 ph\u00eda \u0110\u00f4ng v\u00e0 ph\u00eda T\u00e2y c\u1ee7a kinh tuy\u1ebfn ch\u00ednh Greenwich (kinh tuy\u1ebfn 0).<\/p>\n<p>Kinh tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1ecba l\u00fd tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. M\u1ed7i \u0111i\u1ec3m tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u00f3 m\u1ed9t gi\u00e1 tr\u1ecb kinh \u0111\u1ed9 duy nh\u1ea5t, th\u1ec3 hi\u1ec7n b\u1eb1ng s\u1ed1 \u0111o theo h\u1ec7 th\u1ed1ng kinh tuy\u1ebfn.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Vi_du\"><\/span>V\u00ed d\u1ee5:<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<ul>\n<li>Kinh tuy\u1ebfn 0 l\u00e0 kinh tuy\u1ebfn ch\u00ednh Greenwich, n\u01a1i c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng kinh tuy\u1ebfn.<\/li>\n<li>Kinh tuy\u1ebfn 90 l\u00e0 kinh tuy\u1ebfn \u1edf ph\u00eda \u0110\u00f4ng ho\u1eb7c ph\u00eda T\u00e2y so v\u1edbi Greenwich.<\/li>\n<li>C\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u01b0 Paris, New York v\u00e0 Sydney n\u1eb1m tr\u00ean c\u00e1c kinh tuy\u1ebfn kh\u00e1c nhau.<\/li>\n<\/ul>\n<h4><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Tai_sao_lai_co_he_thong_kinh_tuyen\"><\/span>T\u1ea1i sao l\u1ea1i c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng kinh tuy\u1ebfn?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h4>\n<p>H\u1ec7 th\u1ed1ng kinh tuy\u1ebfn gi\u00fap x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1ecba l\u00fd m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh x\u00e1c tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. N\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n quan tr\u1ecdng c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng to\u00e0n c\u1ea7u \u0111\u1ecbnh v\u1ecb GPS v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong vi\u1ec7c \u0111o \u0111\u1ea1c, \u0111i\u1ec1u h\u01b0\u1edbng, v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ecba l\u00fd.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"2_Vi_tuyen_la_gi\"><\/span>2. V\u0129 tuy\u1ebfn l\u00e0 g\u00ec?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"21_Khai_niem_vi_tuyen\"><\/span>2.1 Kh\u00e1i ni\u1ec7m v\u0129 tuy\u1ebfn<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>V\u0129 tuy\u1ebfn l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, ch\u1ea1y t\u1eeb c\u1ef1c B\u1eafc \u0111\u1ebfn c\u1ef1c Nam, song song v\u1edbi nhau v\u00e0 c\u1eaft kinh tuy\u1ebfn g\u00f3c vu\u00f4ng. V\u0129 tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t theo h\u01b0\u1edbng B\u1eafc ho\u1eb7c Nam.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"22_Cac_vi_tuyen_quan_trong\"><\/span>2.2 C\u00e1c v\u0129 tuy\u1ebfn quan tr\u1ecdng<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>C\u00f3 nhi\u1ec1u v\u0129 tuy\u1ebfn quan tr\u1ecdng tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, trong \u0111\u00f3 c\u00f3:<\/p>\n<ul>\n<li>V\u0129 tuy\u1ebfn X\u00edch \u0110\u1ea1o: L\u00e0 v\u0129 tuy\u1ebfn \u0111i qua Trung Qu\u1ed1c, \u1ea4n \u0110\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng, ch\u00e2u Phi v\u00e0 Nam M\u1ef9. N\u01a1i n\u00e0y c\u00f3 kh\u00ed h\u1eadu nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi v\u00e0 l\u00e0 n\u01a1i c\u00f3 l\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a cao nh\u1ea5t tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.<\/li>\n<li>V\u0129 tuy\u1ebfn B\u1eafc C\u1ef1c: L\u00e0 v\u0129 tuy\u1ebfn \u0111i qua B\u1eafc C\u1ef1c c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. N\u01a1i n\u00e0y c\u00f3 kh\u00ed h\u1eadu l\u1ea1nh gi\u00e1 v\u00e0 l\u00e0 n\u01a1i c\u00f3 b\u0103ng tan v\u00e0 bi\u1ec3n b\u0103ng di\u1ec5n ra h\u00e0ng n\u0103m.<\/li>\n<li>V\u0129 tuy\u1ebfn Nam C\u1ef1c: L\u00e0 v\u0129 tuy\u1ebfn \u0111i qua Nam C\u1ef1c c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. N\u01a1i n\u00e0y c\u00f3 kh\u00ed h\u1eadu l\u1ea1nh gi\u00e1 v\u00e0 l\u00e0 n\u01a1i c\u00f3 b\u0103ng tan v\u00e0 bi\u1ec3n b\u0103ng di\u1ec5n ra h\u00e0ng n\u0103m.<\/li>\n<\/ul>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"3_Dac_diem_cua_kinh_tuyen_va_vi_tuyen\"><\/span>3. \u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a kinh tuy\u1ebfn v\u00e0 v\u0129 tuy\u1ebfn.<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"31_Dac_diem_cua_kinh_tuyen\"><\/span>3.1 \u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a kinh tuy\u1ebfn<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Kinh tuy\u1ebfn l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, ch\u1ea1y t\u1eeb c\u1ef1c B\u1eafc \u0111\u1ebfn c\u1ef1c Nam, song song v\u1edbi nhau v\u00e0 giao nhau \u1edf hai c\u1ef1c. Kinh tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t theo h\u01b0\u1edbng \u0110\u00f4ng ho\u1eb7c T\u00e2y.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"32_Dac_diem_cua_vi_tuyen\"><\/span>3.2 \u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a v\u0129 tuy\u1ebfn<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>V\u0129 tuy\u1ebfn l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, ch\u1ea1y t\u1eeb c\u1ef1c B\u1eafc \u0111\u1ebfn c\u1ef1c Nam, song song v\u1edbi nhau v\u00e0 c\u1eaft kinh tuy\u1ebfn g\u00f3c vu\u00f4ng. V\u0129 tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t theo h\u01b0\u1edbng B\u1eafc ho\u1eb7c Nam.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"4_Cac_loai_kinh_tuyen_khac_nhau\"><\/span>4. C\u00e1c lo\u1ea1i kinh tuy\u1ebfn kh\u00e1c nhau.<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"41_Kinh_tuyen_chinh\"><\/span>4.1 Kinh tuy\u1ebfn ch\u00ednh<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>C\u00f3 360 kinh tuy\u1ebfn ch\u00ednh tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, m\u1ed7i kinh tuy\u1ebfn c\u00e1ch nhau 1 \u0111\u1ed9. Ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh s\u1ed1 t\u1eeb 0 \u0111\u1ebfn 359, v\u1edbi kinh tuy\u1ebfn 0 l\u00e0 kinh tuy\u1ebfn ch\u00ednh \u0111i qua Greenwich, Lu\u00e2n \u0110\u00f4n, Anh.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"42_Kinh_tuyen_quoc_gia\"><\/span>4.2 Kinh tuy\u1ebfn qu\u1ed1c gia<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>M\u1ed9t s\u1ed1 qu\u1ed1c gia \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u00e1c kinh tuy\u1ebfn qu\u1ed1c gia \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng trong vi\u1ec7c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u1ecb tr\u00ed v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ecbnh v\u1ecb c\u1ee7a h\u1ecd. V\u00ed d\u1ee5: M\u1ef9 s\u1eed d\u1ee5ng kinh tuy\u1ebfn ch\u00ednh \u0111i qua Washington D.C., Nh\u1eadt B\u1ea3n s\u1eed d\u1ee5ng kinh tuy\u1ebfn ch\u00ednh \u0111i qua Tokyo.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"43_Kinh_tuyen_dac_biet\"><\/span>4.3 Kinh tuy\u1ebfn \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Ngo\u00e0i c\u00e1c kinh tuy\u1ebfn ch\u00ednh v\u00e0 qu\u1ed1c gia, c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1c kinh tuy\u1ebfn \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng cho m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee5 th\u1ec3 nh\u01b0 h\u00e0ng h\u1ea3i, h\u00e0ng kh\u00f4ng ho\u1eb7c nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"5_Cac_dac_diem_dia_ly_cua_cac_vi_tuyen_dac_biet\"><\/span>5. C\u00e1c \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ecba l\u00fd c\u1ee7a c\u00e1c v\u0129 tuy\u1ebfn \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Vi_tuyen_xich_dao\"><\/span>V\u0129 tuy\u1ebfn x\u00edch \u0111\u1ea1o<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>V\u0129 tuy\u1ebfn x\u00edch \u0111\u1ea1o l\u00e0 v\u0129 tuy\u1ebfn n\u1eb1m \u1edf gi\u1eefa Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, chia Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t th\u00e0nh hai b\u00e1n c\u1ea7u: B\u1eafc v\u00e0 Nam. V\u1edbi chi\u1ec1u d\u00e0i kho\u1ea3ng 40.075 km, v\u0129 tuy\u1ebfn x\u00edch \u0111\u1ea1o l\u00e0 v\u0129 tuy\u1ebfn d\u00e0i nh\u1ea5t tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. Nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 trung b\u00ecnh h\u00e0ng ng\u00e0y \u1edf v\u0129 tuy\u1ebfn n\u00e0y kh\u00e1 cao v\u00e0 th\u1eddi ti\u1ebft \u1ed5n \u0111\u1ecbnh su\u1ed1t n\u0103m.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Vi_tuyen_Bac_Cuc_va_Nam_Cuc\"><\/span>V\u0129 tuy\u1ebfn B\u1eafc C\u1ef1c v\u00e0 Nam C\u1ef1c<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>V\u0129 tuy\u1ebfn B\u1eafc C\u1ef1c v\u00e0 Nam C\u1ef1c l\u00e0 nh\u1eefng v\u00f9ng c\u1ef1c c\u1ef1c k\u1ef3 l\u1ea1nh tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. V\u1edbi kh\u00ed h\u1eadu c\u1ef1c k\u1ef3 kh\u1eafc nghi\u1ec7t, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 xu\u1ed1ng r\u1ea5t th\u1ea5p, th\u1eadm ch\u00ed \u00e2m 50\u00b0C v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng. V\u00f9ng B\u1eafc C\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c bao ph\u1ee7 b\u1edfi b\u0103ng v\u00e0 bi\u1ec3n b\u0103ng, trong khi v\u00f9ng Nam C\u1ef1c c\u00f3 m\u1ed9t l\u1edbp b\u0103ng d\u00e0y che ph\u1ee7 to\u00e0n b\u1ed9.<\/p>\n<h4><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Cac_diem_quan_trong_tren_cac_vi_tuyen\"><\/span>C\u00e1c \u0111i\u1ec3m quan tr\u1ecdng tr\u00ean c\u00e1c v\u0129 tuy\u1ebfn<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h4>\n<ul>\n<li>V\u0129 tuy\u1ebfn x\u00edch \u0111\u1ea1o ch\u1ee9a c\u00e1c qu\u1ed1c gia nh\u01b0 Brazil, Kenya v\u00e0 Indonesia.<\/li>\n<li>V\u0129 tuy\u1ebfn B\u1eafc C\u1ef1c n\u1eb1m trong v\u00f9ng Arctics, g\u1ed3m c\u00e1c qu\u1ed1c gia nh\u01b0 Nga, Canada v\u00e0 Greenland.<\/li>\n<li>V\u0129 tuy\u1ebfn Nam C\u1ef1c n\u1eb1m trong v\u00f9ng Antarctica, l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ee5c \u0111\u1ecba b\u0103ng gi\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 d\u00e2n c\u01b0 c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh.<\/li>\n<\/ul>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"6_So_luong_kinh_tuyen_va_vi_tuyen_tren_Trai_Dat\"><\/span>6. S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kinh tuy\u1ebfn v\u00e0 v\u0129 tuy\u1ebfn tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"6. S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kinh tuy\u1ebfn v\u00e0 v\u0129 tuy\u1ebfn tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.\" src=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/kham_pha_ve_kinh_tuyen_va_vai_tro_quan_trong_cua_no.jpg\" style=\"text-align: center; clear: both; display: block; margin: 0 auto;\" title=\"6. S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kinh tuy\u1ebfn v\u00e0 v\u0129 tuy\u1ebfn tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.\"\/><\/p>\n<p>Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c chia th\u00e0nh m\u1ed9t l\u01b0\u1edbi kinh tuy\u1ebfn v\u00e0 v\u0129 tuy\u1ebfn \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a c\u00e1c \u0111i\u1ec3m tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t. Tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, c\u00f3 t\u1ed5ng c\u1ed9ng 360 kinh tuy\u1ebfn v\u00e0 180 v\u0129 tuy\u1ebfn. Kinh tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh s\u1ed1 t\u1eeb 0\u00b0 \u0111\u1ebfn 180\u00b0 theo h\u01b0\u1edbng \u0110\u00f4ng v\u00e0 T\u00e2y. V\u0129 tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh s\u1ed1 t\u1eeb 0\u00b0 \u0111\u1ebfn 90\u00b0 theo h\u01b0\u1edbng B\u1eafc v\u00e0 Nam.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kinh_tuyen_chinh\"><\/span>Kinh tuy\u1ebfn ch\u00ednh<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>C\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 kinh tuy\u1ebfn quan tr\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh m\u00fai gi\u1edd tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi:<\/p>\n<ul>\n<li>Kinh tuy\u1ebfn Greenwich (0\u00b0) &#8211; \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng l\u00e0m kinh tuy\u1ebfn g\u1ed1c v\u00e0 \u0111\u00e1nh d\u1ea5u ra m\u00fai gi\u1edd Greenwich.<\/li>\n<li>Kinh tuy\u1ebfn Qu\u1ed1c t\u1ebf ng\u00e0y (180\u00b0) &#8211; \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.<\/li>\n<li>Kinh tuy\u1ebfn Qu\u1ed1c t\u1ebf ng\u00e0y (180\u00b0) &#8211; \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.<\/li>\n<\/ul>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"7_Toa_do_dia_li_va_vai_tro_cua_kinh_do_vi_do\"><\/span>7. T\u1ecda \u0111\u1ed9 \u0111\u1ecba l\u00ed v\u00e0 vai tr\u00f2 c\u1ee7a kinh \u0111\u1ed9, v\u0129 \u0111\u1ed9.<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"7. T\u1ecda \u0111\u1ed9 \u0111\u1ecba l\u00ed v\u00e0 vai tr\u00f2 c\u1ee7a kinh \u0111\u1ed9, v\u0129 \u0111\u1ed9.\" src=\"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/kham_pha_ve_kinh_tuyen_va_vai_tro_quan_trong_cua_no-1.jpg\" style=\"text-align: center; clear: both; display: block; margin: 0 auto;\" title=\"7. T\u1ecda \u0111\u1ed9 \u0111\u1ecba l\u00ed v\u00e0 vai tr\u00f2 c\u1ee7a kinh \u0111\u1ed9, v\u0129 \u0111\u1ed9.\"\/><\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Toa_do_dia_li\"><\/span>T\u1ecda \u0111\u1ed9 \u0111\u1ecba l\u00ed<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>T\u1ecda \u0111\u1ed9 \u0111\u1ecba l\u00ed l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. T\u1ecda \u0111\u1ed9 n\u00e0y bao g\u1ed3m hai th\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u00ednh l\u00e0 kinh \u0111\u1ed9 v\u00e0 v\u0129 \u0111\u1ed9. Kinh \u0111\u1ed9 l\u00e0 kho\u1ea3ng c\u00e1ch theo chi\u1ec1u d\u1ecdc t\u1eeb m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m n\u00e0o \u0111\u00f3 t\u1edbi meridian g\u1ed1c (meridian 0\u00b0), th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u di\u1ec5n b\u1eb1ng c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb t\u1eeb 0\u00b0 t\u1edbi 180\u00b0 v\u1ec1 ph\u00eda \u0110\u00f4ng ho\u1eb7c T\u00e2y. V\u0129 \u0111\u1ed9 l\u00e0 kho\u1ea3ng c\u00e1ch theo chi\u1ec1u ngang t\u1eeb m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m n\u00e0o \u0111\u00f3 t\u1edbi x\u00edch \u0111\u1ea1o (x\u00edch tuy\u1ebfn 0\u00b0), th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u di\u1ec5n b\u1eb1ng c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb t\u1eeb 0\u00b0 t\u1edbi 90\u00b0 v\u1ec1 ph\u00eda B\u1eafc ho\u1eb7c Nam.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Vai_tro_cua_kinh_do_vi_do\"><\/span>Vai tr\u00f2 c\u1ee7a kinh \u0111\u1ed9, v\u0129 \u0111\u1ed9<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Kinh v\u00e0 v\u0129 \u0111\u1ed9 c\u00f3 vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u1ecb tr\u00ed v\u00e0 h\u01b0\u1edbng di chuy\u1ec3n tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. Ch\u00fang gi\u00fap cho con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m c\u1ee5 th\u1ec3 tr\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 ho\u1eb7c h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ecba l\u00fd. Kinh \u0111\u1ed9 v\u00e0 v\u0129 \u0111\u1ed9 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong vi\u1ec7c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh m\u00fai gi\u1edd, v\u00ec m\u1ed7i kinh \u0111\u1ed9 t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi m\u1ed9t m\u00fai gi\u1edd c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"8_Hien_tuong_ngay_hay_dem_vung_cuc\"><\/span>8. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ng\u00e0y hay \u0111\u00eam v\u00f9ng c\u1ef1c.<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ng\u00e0y hay \u0111\u00eam v\u00f9ng c\u1ef1c l\u00e0 do s\u1ef1 xoay quanh tr\u1ee5c c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u00e0 g\u00f3c nghi\u00eang c\u1ee7a tr\u1ee5c quay so v\u1edbi m\u1eb7t ph\u1eb3ng qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o. V\u00e0o m\u00f9a h\u00e8, khi B\u1eafc C\u1ef1c h\u01b0\u1edbng v\u00e0o M\u1eb7t Tr\u1eddi, c\u00e1c v\u00f9ng c\u1ef1c nh\u01b0 B\u1eafc C\u1ef1c s\u1ebd c\u00f3 ng\u00e0y d\u00e0i v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1eddi gian t\u1ed1i. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng, khi B\u1eafc C\u1ef1c h\u01b0\u1edbng ra xa M\u1eb7t Tr\u1eddi, c\u00e1c v\u00f9ng c\u1ef1c s\u1ebd c\u00f3 th\u1eddi gian chi\u1ebfu s\u00e1ng r\u1ea5t ng\u1eafn v\u00e0 th\u1eddi gian t\u1ed1i k\u00e9o d\u00e0i.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi Nam C\u1ef1c, hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y di\u1ec5n ra theo c\u00e1ch t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0ng ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i so v\u1edbi B\u1eafc C\u1ef1c. Do hi\u1ec7u \u1ee9ng n\u00e0y, c\u00e1c khu v\u1ef1c \u1edf g\u1ea7n c\u00e1c c\u1ef1c c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ea3i qua m\u1ed9t kho\u1ea3ng th\u1eddi gian li\u00ean t\u1ee5c c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng ho\u1eb7c b\u00f3ng t\u1ed1i k\u00e9o d\u00e0i.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"9_Vong_cuc_Bac_va_vong_cuc_Nam_tren_Trai_Dat\"><\/span>9. V\u00f2ng c\u1ef1c B\u1eafc v\u00e0 v\u00f2ng c\u1ef1c Nam tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Vong_cuc_Bac\"><\/span>V\u00f2ng c\u1ef1c B\u1eafc<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>V\u00f2ng c\u1ef1c B\u1eafc l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng v\u0129 \u0111\u1ed9 \u1edf ph\u00eda B\u1eafc c\u1ee7a x\u00edch \u0111\u1ea1o, n\u1eb1m \u1edf g\u1ea7n khu v\u1ef1c B\u1eafc C\u1ef1c. \u0110\u00e2y l\u00e0 n\u01a1i c\u00f3 kh\u00ed h\u1eadu l\u1ea1nh gi\u00e1 v\u00e0 c\u00f3 tuy\u1ebft quanh n\u0103m. V\u00f9ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, v\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp c\u1eadn b\u1eb1ng c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u01b0 t\u00e0u th\u1ee7y ho\u1eb7c m\u00e1y bay.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Vong_cuc_Nam\"><\/span>V\u00f2ng c\u1ef1c Nam<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>V\u00f2ng c\u1ef1c Nam l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng v\u0129 \u0111\u1ed9 \u1edf ph\u00eda Nam c\u1ee7a x\u00edch \u0111\u1ea1o, n\u1eb1m \u1edf g\u1ea7n khu v\u1ef1c Nam C\u1ef1c. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 V\u00f2ng c\u1ef1c B\u1eafc, V\u00f2ng c\u1ef1c Nam c\u00f3 kh\u00ed h\u1eadu l\u1ea1nh gi\u00e1 v\u00e0 c\u00f3 tuy\u1ebft quanh n\u0103m. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u00e0 \u00edt ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng \u1edf \u0111\u00e2y do \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kh\u1eafc nghi\u1ec7t.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"10_Nhung_cau_chuyen_thu_vi_lien_quan_den_Trai_Dat_va_khong_gian_ngoai_nhu_ham_co_can_cu_tren_sao_Hoa_rung_dong_cua_Trai_Dat\"><\/span>10. Nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n th\u00fa v\u1ecb li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u00e0 kh\u00f4ng gian ngo\u00e0i (nh\u01b0 h\u1ea7m c\u1ed5, c\u0103n c\u1ee9 tr\u00ean sao H\u1ecfa, rung \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t).<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ham_co\"><\/span>H\u1ea7m c\u1ed5<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u h\u1ea7m c\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1m ph\u00e1, nh\u1eefng n\u01a1i ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng nh\u1eefng di t\u00edch l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a quan tr\u1ecdng. V\u00ed d\u1ee5, H\u1ea7m c\u1ed5 Lascaux \u1edf Ph\u00e1p l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng h\u1ea7m n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi v\u1edbi c\u00e1c b\u1ee9c tranh h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m tu\u1ed5i. Nh\u1eefng h\u1ea7m c\u1ed5 n\u00e0y mang l\u1ea1i cho ch\u00fang ta c\u00e1i nh\u00ecn s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi trong qu\u00e1 kh\u1ee9.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Can_cu_tren_sao_Hoa\"><\/span>C\u0103n c\u1ee9 tr\u00ean sao H\u1ecfa<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng c\u0103n c\u1ee9 tr\u00ean sao H\u1ecfa l\u00e0 m\u1ed9t \u00fd t\u01b0\u1edfng th\u00fa v\u1ecb \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 kh\u1ea3 thi h\u00f3a. V\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a c\u00f4ng ngh\u1ec7 v\u00e0 vi\u1ec7c t\u00ecm ki\u1ebfm m\u1ed9t h\u00e0nh tinh thay th\u1ebf cho Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra \u00fd t\u01b0\u1edfng x\u00e2y d\u1ef1ng c\u0103n c\u1ee9 tr\u00ean sao H\u1ecfa \u0111\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 sinh s\u1ed1ng v\u00e0 kh\u00e1m ph\u00e1 h\u00e0nh tinh n\u00e0y trong t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Rung_dong_cua_Trai_Dat\"><\/span>Rung \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh tinh t\u0129nh l\u1eb7ng. N\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng rung \u0111\u1ed9ng t\u1ef1 nhi\u00ean, g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, do c\u00e1c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i trong l\u00f5i Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u00e0 s\u1ef1 va ch\u1ea1m c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ea3ng \u0111\u1ecba ch\u1ea5t. Nh\u1eefng tr\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra thi\u1ec7t h\u1ea1i nghi\u00eam tr\u1ecdng cho con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng. Vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 hi\u1ec3u v\u1ec1 rung \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t gi\u00fap ch\u00fang ta d\u1ef1 b\u00e1o v\u00e0 \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi nh\u1eefng r\u1ee7i ro n\u00e0y.<\/p>\n<p>Kinh tuy\u1ebfn l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, xuy\u00ean qua c\u00e1c \u0111i\u1ec3m c\u00f9ng kinh \u0111\u1ed9. N\u00f3 c\u00f3 vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong \u0111\u1ecbnh v\u1ecb v\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u01b0\u1edbng. Kinh tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng r\u1ed9ng r\u00e3i trong h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ecbnh v\u1ecb to\u00e0n c\u1ea7u (GPS) v\u00e0 c\u00e1c \u1ee9ng d\u1ee5ng li\u00ean quan kh\u00e1c. Hi\u1ec3u r\u00f5 v\u1ec1 kinh tuy\u1ebfn s\u1ebd gi\u00fap ch\u00fang ta hi\u1ec3u h\u01a1n v\u1ec1 c\u00e1ch ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ecbnh v\u1ecb v\u00e0 \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0o cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u00e0ng ng\u00e0y.<br \/>\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"TH\u1ebe N\u00c0O L\u00c0 KINH TUY\u1ebeN V\u00c0 V\u0128 TUY\u1ebeN - longitude and latitude\" width=\"790\" height=\"444\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/a30FCrfWiag?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kinh tuy\u1ebfn l\u00e0 m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m trong \u0111\u1ecba l\u00fd, n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng kinh v\u0129 \u0111i qua tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. Kinh tuy\u1ebfn&#8230; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28821,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-28823","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-khai-niem-1"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28823","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28823"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28823\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28821"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28823"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28823"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ungdung.hotronghiencuu.com\/open\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28823"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}